Μπορείς να καταλαβαίνεις έναν άνθρωπο και πάλι να σε πληγώνει η συμπεριφορά του

Όταν ένας άνθρωπος έχει σημαντική θέση στη ζωή μας, σπάνια βλέπουμε τη συμπεριφορά του αποκομμένη από την ιστορία του.

Ξέρουμε τι έχει περάσει, τι τον δυσκολεύει, τι δεν έμαθε ποτέ να εκφράζει. Θυμόμαστε τις φορές που στάθηκε δίπλα μας και τις πλευρές του που αγαπάμε. Έτσι, όταν κάτι μας πληγώνει, προσπαθούμε να το καταλάβουμε.

Ίσως ήταν μια δύσκολη μέρα. Ίσως δεν ήξερε πώς να αντιδράσει. Ίσως αυτός είναι ο τρόπος που έμαθε να αντιμετωπίζει τις συγκρούσεις.

Οι εξηγήσεις αυτές μπορεί να είναι αληθινές. Το να γνωρίζουμε τι δυσκολεύει έναν άνθρωπο μάς βοηθά να τον αντιμετωπίζουμε με περισσότερη κατανόηση και λιγότερη βιασύνη.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η εξήγηση γίνεται η μόνη απάντηση που έχουμε κάθε φορά που κάτι επαναλαμβάνεται.

Σκεφτείτε μια σχέση στην οποία ένα σημαντικό θέμα μένει διαρκώς άλυτο. Κάθε φορά υπάρχει ένας λόγος που δεν συζητιέται, μια υπόσχεση ότι τα πράγματα θα αλλάξουν ή μια περίοδος κατά την οποία ο άλλος δεν μπορεί να ασχοληθεί με αυτό.

Μπορεί να υπάρχουν πράγματι δυσκολίες. Αυτό, όμως, δεν απαντά στο ερώτημα τι συμβαίνει στη σχέση όσο το πρόβλημα παραμένει.

Κι εκεί χρειάζεται να ξεχωρίσουμε δύο πράγματα που συχνά μπερδεύουμε: το να καταλαβαίνουμε γιατί κάποιος συμπεριφέρεται με έναν συγκεκριμένο τρόπο και το να θεωρούμε ότι αυτή η κατανόηση αρκεί για να συνεχίσουμε όπως πριν.

Δεν αρκεί πάντα.

Μια συμπεριφορά μπορεί να έχει εξήγηση και να εξακολουθεί να έχει συνέπειες. Μπορεί να μην υπάρχει πρόθεση να μας πληγώσει κάποιος, αλλά να πληγωνόμαστε επανειλημμένα. Και μπορεί να νοιαζόμαστε βαθιά για έναν άνθρωπο, ενώ κάτι στη μεταξύ μας σχέση χρειάζεται να αλλάξει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε δυσκολία είναι λόγος απομάκρυνσης. Οι σχέσεις έχουν περιόδους έντασης, παρεξηγήσεις και λάθη. Σημασία έχει και το τι συμβαίνει αφού μιλήσουμε γι’ αυτά.

Μπορεί ο άλλος να ακούσει πραγματικά αυτό που του λέμε; Μπορεί να αναγνωρίσει την επίδραση της συμπεριφοράς του, ακόμη κι αν δεν είχε σκοπό να μας πληγώσει; Υπάρχει προσπάθεια να βρεθεί ένας διαφορετικός τρόπος ή επιστρέφουμε, ύστερα από λίγο, στο ίδιο σημείο;

Δεν χρειάζεται να απαντήσουμε σε όλα μέσα σε μία συζήτηση. Χρειάζεται, όμως, να κοιτάζουμε τι αλλάζει με τον χρόνο και όχι μόνο τι εξηγείται κάθε φορά.

Αυτό είναι δύσκολο, ιδιαίτερα όταν φοβόμαστε μήπως αδικήσουμε έναν άνθρωπο που αγαπάμε. Μερικές φορές, στην προσπάθειά μας να είμαστε δίκαιοι μαζί του, γινόμαστε υπερβολικά επιφυλακτικοί απέναντι στη δική μας εμπειρία. Αναρωτιόμαστε αν ζητάμε πολλά, αν είμαστε υπερβολικά ευαίσθητοι, αν θα έπρεπε να δείξουμε περισσότερη υπομονή.

Η δική μας πλευρά, όμως, δεν παύει να έχει σημασία επειδή μπορούμε να εξηγήσουμε την πλευρά του άλλου.

Μπορούμε να ακούσουμε, να κατανοήσουμε, να δώσουμε χρόνο και να αναγνωρίσουμε τις δικές μας ευθύνες. Δεν χρειάζεται να διαλέξουμε ανάμεσα στην κατανόηση του άλλου και στον σεβασμό προς τον εαυτό μας.

Το ένα δεν ακυρώνει το άλλο.

Ίσως, τελικά, το ερώτημα να μην είναι μόνο αν έχουμε αρκετούς λόγους για να δικαιολογήσουμε μια συμπεριφορά. Ίσως χρειάζεται να αναρωτηθούμε αν, μέσα σε αυτή τη σχέση, υπάρχει χώρος και για όσα χρειαζόμαστε εμείς.

Γιατί το να καταλαβαίνεις έναν άνθρωπο είναι σημαντικό. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να μπορείς να δεις αν αυτή η κατανόηση οδηγεί σε μια σχέση στην οποία μπορούν να ακουστούν και οι δύο.