7 αποφάσεις που αξίζει να καθυστερήσεις λίγο

«Πρέπει να αποφασίσεις τώρα.»

Μερικές φορές η φράση αυτή ακούγεται από έναν πωλητή, έναν άνθρωπο που ζητά χρήματα ή κάποιον που περιμένει μια άμεση απάντηση. Άλλες φορές δεν μας πιέζει κανείς. Βιαζόμαστε μόνοι μας, επειδή είμαστε θυμωμένοι, ενθουσιασμένοι ή φοβόμαστε μήπως απογοητεύσουμε κάποιον.

Δεν χρειάζονται όλες οι αποφάσεις αναμονή. Υπάρχουν πραγματικά επείγουσες καταστάσεις. Υπάρχουν όμως και στιγμές όπου η πίεση είναι μεγαλύτερη από την ανάγκη να απαντήσουμε.

Τότε μια απλή φράση μπορεί να μας δώσει τον χρόνο που χρειαζόμαστε:

«Θα το σκεφτώ και θα σου απαντήσω.»

Ακολουθούν επτά περιπτώσεις όπου αξίζει να μη βιαστείς, μαζί με όσα μπορείς να ελέγξεις πριν αποφασίσεις.

1. Όταν κάποιος απαιτεί άμεση απάντηση

Το τηλέφωνο χτυπά και ένας άγνωστος ισχυρίζεται ότι συγγενικό σου πρόσωπο είχε τροχαίο και χρειάζονται επειγόντως χρήματα.

Η Ελληνική Αστυνομία έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για τηλεφωνικές απάτες αυτού του είδους. Οι δράστες εκμεταλλεύονται τον φόβο και την αναστάτωση, ώστε ο άνθρωπος που δέχεται την κλήση να μην προλάβει να ελέγξει όσα ακούει.

Σε μια τέτοια περίπτωση, κλείσε το τηλέφωνο και επικοινώνησε εσύ με τον συγγενή σου ή με τις αρμόδιες αρχές, χρησιμοποιώντας αριθμό που γνωρίζεις ανεξάρτητα από τον καλούντα. Μη δώσεις χρήματα ή προσωπικά στοιχεία επειδή κάποιος σε πιέζει.

Η ίδια τεχνική πίεσης εμφανίζεται, σε πολύ διαφορετική κλίμακα, και στις πωλήσεις: «Η προσφορά ισχύει μόνο για σήμερα».

Μια πραγματική προθεσμία μπορεί να υπάρχει. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραλείψεις κάθε έλεγχο.

Τι να κάνεις: Πάρε τον χρόνο που χρειάζεται για να επιβεβαιώσεις την πληροφορία από ανεξάρτητη πηγή.

Μια φράση που βοηθά: «Θα το ελέγξω και, αν χρειάζεται, θα επικοινωνήσω εγώ.»

2. Πριν υπογράψεις κάτι που σε δεσμεύει

Μια σύμβαση τηλεφωνίας, ένα ασφαλιστήριο, μια οικονομική εγγύηση. Η υπογραφή μπορεί να πάρει λίγα δευτερόλεπτα, αλλά οι υποχρεώσεις που δημιουργεί να διαρκέσουν πολύ περισσότερο.

Ζήτησε να διαβάσεις το πλήρες κείμενο. Πρόσεξε τη διάρκεια, τις χρεώσεις, τις προϋποθέσεις ανανέωσης, τις ρήτρες και τον τρόπο λήξης.

Σε πολλές συμβάσεις καταναλωτών που συνάπτονται από απόσταση ή εκτός εμπορικού καταστήματος προβλέπεται δικαίωμα υπαναχώρησης 14 ημερών. Δεν ισχύει όμως για όλες τις περιπτώσεις, ενώ η αφετηρία της προθεσμίας διαφέρει ανάλογα με το είδος της σύμβασης. Δεν είναι ασφαλές να θεωρείς ότι μπορείς πάντοτε να αλλάξεις γνώμη μετά την υπογραφή.

Τι να κάνεις: Όταν δεν υπάρχει πραγματική ανάγκη άμεσης υπογραφής, ζήτησε τουλάχιστον μία ημέρα για να διαβάσεις τους όρους.

Μια φράση που βοηθά: «Θέλω πρώτα να διαβάσω το πλήρες κείμενο. Θα σας απαντήσω αφού το εξετάσω.»

Για συγκεκριμένες νομικές δεσμεύσεις, αναζήτησε εξατομικευμένη συμβουλή.

3. Πριν δανείσεις χρήματα

Όταν ένας φίλος ή συγγενής ζητά οικονομική βοήθεια, η απόφαση σπάνια αφορά μόνο το ποσό. Μπορεί να περιλαμβάνει ενοχή, αγάπη, υποχρέωση ή φόβο ότι ένα «όχι» θα πληγώσει τη σχέση.

Πριν απαντήσεις, σκέψου τι θα συμβεί αν τα χρήματα δεν επιστραφούν στην ώρα τους — ή δεν επιστραφούν καθόλου.

Μπορείς να βοηθήσεις χωρίς να θέσεις σε κίνδυνο τη δική σου οικονομική ασφάλεια. Και μπορείς να ορίσεις μικρότερο ποσό από αυτό που σου ζητήθηκε.

Αν τελικά συμφωνήσεις, είναι χρήσιμο να υπάρχουν ξεκάθαροι όροι για το ποσό και την επιστροφή του. Αν σου ζητούν να γίνεις εγγυητής, χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, επειδή μπορεί να αναλάβεις σοβαρή οικονομική υποχρέωση.

Τι να κάνεις: Υπολόγισε πρώτα τις δικές σου ανάγκες και μην αποφασίζεις μόνο για να αποφύγεις μια δύσκολη συζήτηση.

Μια φράση που βοηθά: «Θέλω να δω τι μπορώ πραγματικά να διαθέσω. Θα σου απαντήσω αύριο.»

4. Πριν δώσεις μια υπόσχεση μέσα στην ένταση της στιγμής

Στον ενθουσιασμό μπορεί να πεις «φυσικά, θα το αναλάβω». Στην ενοχή, «μην ανησυχείς, θα τα κανονίσω όλα».

Αργότερα, όταν η στιγμή περάσει, μπορεί να συνειδητοποιήσεις ότι δεν έχεις τον χρόνο, τις δυνάμεις ή τη δυνατότητα να τηρήσεις όσα υποσχέθηκες.

Η καλή πρόθεση δεν αρκεί πάντα. Μια υπόσχεση χρειάζεται να είναι και ρεαλιστική.

Τι να κάνεις: Πριν δεσμευτείς, σκέψου τι ακριβώς σου ζητείται, πόσο χρόνο απαιτεί και τι θα χρειαστεί να αφήσεις στην άκρη.

Μια φράση που βοηθά: «Θα ήθελα να βοηθήσω, αλλά θέλω πρώτα να βεβαιωθώ ότι μπορώ να το αναλάβω.»

5. Πριν στείλεις ένα μήνυμα πάνω στον θυμό

Ένα μήνυμα μπορεί να γραφτεί σε λίγα δευτερόλεπτα. Οι συνέπειές του, όμως, μπορεί να κρατήσουν περισσότερο.

Όταν είσαι πολύ θυμωμένος, δεν χρειάζεται να απαντήσεις αμέσως για να δείξεις ότι έχεις άποψη ή ότι υπερασπίζεσαι τον εαυτό σου.

Στην προσέγγιση του Gottman Institute για τις έντονες συγκρούσεις, ένα διάλειμμα περίπου 20 λεπτών ή περισσότερο μπορεί να βοηθήσει να μειωθεί η συναισθηματική φόρτιση πριν συνεχιστεί η συζήτηση. Δεν είναι μαγικός αριθμός ούτε κανόνας για κάθε περίπτωση.

Τι να κάνεις: Γράψε όσα θέλεις να πεις στις σημειώσεις σου. Άφησέ τα για λίγο και ξαναδιάβασέ τα όταν θα μπορείς να επιλέξεις πιο καθαρά τις λέξεις σου.

Μια φράση που βοηθά: «Είμαι πολύ φορτισμένος αυτή τη στιγμή. Θέλω να το συζητήσουμε όταν θα μπορώ να μιλήσω πιο ήρεμα.»

Το να καθυστερήσεις μια απάντηση δεν σημαίνει ότι αποσύρεις όσα σε ενόχλησαν.

6. Πριν αλλάξεις ολόκληρη την καθημερινότητά σου για μια νέα σχέση

Μια καινούργια σχέση μπορεί να φέρει ενθουσιασμό, εγγύτητα και την επιθυμία να περνάς όσο περισσότερο χρόνο γίνεται με τον άλλον άνθρωπο.

Αυτό δεν είναι από μόνο του πρόβλημα.

Αξίζει, όμως, να προσέξεις αν αρχίζεις να εγκαταλείπεις σχεδόν όλα όσα αποτελούσαν μέρος της ζωής σου: φιλίες, ενδιαφέροντα, προσωπικό χρόνο ή οικονομική ανεξαρτησία.

Ιδιαίτερα οι αποφάσεις που δύσκολα ανατρέπονται —όπως μια μετακόμιση, μια μεγάλη οικονομική δέσμευση ή η δημιουργία κοινών λογαριασμών— χρειάζονται περισσότερη σκέψη από τον ενθουσιασμό της στιγμής.

Τι να κάνεις: Αναρωτήσου αν η αλλαγή εξυπηρετεί πραγματικά και τις δικές σου ανάγκες. Συζήτησε πρακτικά ζητήματα, όχι μόνο συναισθήματα.

Μια φράση που βοηθά: «Χαίρομαι για όσα χτίζουμε, αλλά θέλω να πάρουμε αυτή την απόφαση χωρίς βιασύνη.»

7. Πριν αγνοήσεις κάτι που σε ανησυχεί σε έναν άνθρωπο

Όταν μας αρέσει κάποιος, είναι εύκολο να βρίσκουμε εξηγήσεις για συμπεριφορές που μας δυσκολεύουν.

«Περνάει μια δύσκολη περίοδο.»

«Ζηλεύει επειδή νοιάζεται.»

«Δεν το εννοούσε.»

Δεν χρειάζεται να βγάζουμε οριστικά συμπεράσματα από κάθε άβολη στιγμή. Υπάρχουν, όμως, συμπεριφορές που αξίζει να αντιμετωπίζουμε σοβαρά: έλεγχος του κινητού ή των χρημάτων, προσπάθεια απομάκρυνσης από φίλους και οικογένεια, απειλές, εκφοβισμός ή επανειλημμένη παραβίαση των ορίων μας.

Εδώ η απόφαση που αξίζει να καθυστερήσεις δεν είναι η προστασία σου. Είναι η απόφαση να παραβλέψεις αυτό που συνέβη, να αναλάβεις μια μεγαλύτερη δέσμευση ή να πείσεις τον εαυτό σου ότι δεν έχει σημασία.

Τι να κάνεις: Μίλησε με κάποιον που εμπιστεύεσαι και αξιολόγησε τη συμπεριφορά με βάση όσα συμβαίνουν, όχι μόνο όσα υπόσχεται ο άλλος.

Αν αισθάνεσαι ασφαλής να το συζητήσεις, μπορείς να πεις: «Αυτό που συνέβη με ενόχλησε και θέλω να το πάρουμε σοβαρά.»

Αν υπάρχει φόβος, απειλή ή κίνδυνος, προτεραιότητα έχει η ασφάλειά σου — όχι η αντιπαράθεση ή η αναμονή. Σε άμεσο κίνδυνο κάλεσε το 112. Για γυναίκες που βιώνουν βία λειτουργεί πανελλαδικά, όλο το 24ωρο, η γραμμή SOS 15900.

Δεν είναι κάθε καθυστέρηση αναποφασιστικότητα

Κάποιες αποφάσεις χρειάζονται άμεση δράση. Άλλες χρειάζονται πληροφορίες, ηρεμία ή μια δεύτερη συζήτηση.

Το σημαντικό δεν είναι να αναβάλλεις τα πάντα. Είναι να μπορείς να ξεχωρίζεις πότε ο χρόνος σε βοηθά να αποφασίσεις καλύτερα και πότε η αναμονή δεν σε προστατεύει.

Δεν οφείλεις να απαντάς αμέσως σε κάθε απαίτηση.

Μερικές φορές το «θα το σκεφτώ» είναι απλώς ο πιο υπεύθυνος τρόπος να πεις ότι μια απόφαση αξίζει την προσοχή σου.

Πηγές και χρήσιμη ενημέρωση

Ελληνική Αστυνομία — Συμβουλές για την αποφυγή τηλεφωνικής εξαπάτησης (ανοίγει σε νέα καρτέλα)

Your Europe — Επιστροφές και δικαίωμα υπαναχώρησης (ανοίγει σε νέα καρτέλα)

Gottman Institute — Flooding and Conflict Avoidance (ανοίγει σε νέα καρτέλα)

Γενική Γραμματεία Ισότητας — Γραμμή SOS 15900 (ανοίγει σε νέα καρτέλα)

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά εξατομικευμένη νομική, οικονομική ή ψυχολογική συμβουλή.